vrijdag 17 januari 2014

Geheugen en fysieke conditie en stress

Er bestaat een verband tussen concentratie en fysieke conditie en er is een verband tussen concentratie en geheugen.
Ik vraag me af of er ook een direct verband is tussen puur de lichamelijke gesteldheid en geheugen.
Slaapgebrek is slecht voor het geheugen, dat is ook bekend, maar ik heb het nu over subtielere dingen.

Mijn hele familie is ziek (griep/verkouden) nu en ik ben het (nog) niet. Ik merk wel 'rare' dingetjes. Mijn oog deed deze week zeer, ik heb vaker een verstopte neus, af en toe hoofdpijn, soms erg moe.
Ik vermoed dat ik het begin van een griepje heb, of misschien is dit alles.
Maar goed, ik voel me niet echt lekker.

Een fantastische gelegenheid om eens een proefneming te doen met de speedcards. Gek genoeg leverde dat de snelste tijd en beste score in weken op.
Mocht ik nu echt griep krijgen, neem ik me voor om de oefening nog een keer te doen.

Het kan ook aan overcompensatie liggen, want omdat ik me niet lekker voelde, had ik iets te bewijzen en dan zet ik mijn beste beentje voor. Vaker heb ik de ervaring gehad, dat druk helpt mij concentreren en presteren.

Zo heb ik ooit meegedaan aan de TV-show Boggle en deed het in de televisie-studio oneindig veel beter dan thuis op de bank. De meeste mensen melden dat andersom.
Maar het beste voorbeeld komt uit mijn schooltijd.

Ik was ziek geweest en had een inhaalrepetitie Aardrijkskunde na schooltijd. Ik heb hier gewoon voor geleerd, de dag tevoren. Maar toen ben ik het volledig vergeten. Ik fietste aan het eind van de dag gewoon naar huis. Na 15 minuten fietsen kwam ik erachter, dat ik nog 'iets' had. Direct daarna dat dat 'iets' een repetitie was!. Ik fietste supersnel terug naar school. Hijgend kwam ik bij het aardrijkskunde lokaal.

De leraar gaf aan, dat ik nog twintig minuten had, ipv de gebruikelijke vijftig en dat het hem verstandiger leek om het op een ander moment te proberen. Ik had niet voor niks geleerd, zei ik trots en nam het blaadje en ging zitten. Toen ik de vragen zag kreeg schrok ik. Ik had het verkeerde hoofdstuk geleerd!
Nu ik zo zeker van mijn zaak was geweest tegenover de aardrijkskundeleraar kon ik natuurlijk niet meer met goed fatsoen terugkrabbelen. Dat was mijn eer te na, dus deed ik iets wat ik alleen maar onverstandig kon noemen. Ik besloot door te zetten.

Ik heb de repetitie gemaakt onder maximaal ongunstige omstandigheden, maar had uiteindelijk nog vijf minuten over. En ik had niet zomaar wat ingevuld, maar ik had me dingen herinnerd die gezegd waren in de les.
Uiteindelijk had ik een 7. Gezien de omstandigheden een erg goed cijfer en zeker niet mijn laagste voor aardrijkskunde.

Kortom: extreme druk zorgt voor extreme prestaties.

zondag 5 januari 2014

Black-out verschijnsel

Voor de eerste keer tijdens mijn training met speedcards overkwam mij het black-out verschijnsel. Iets waarvan je weet, dat je het weet, maar dat je met de beste wil van de wereld niet kan reproduceren.
Iedere scholier kent dit verschijnsel, hoewel het ook vaak gebruikt wordt als smoesje voor niet studeren.

In dit geval ging het om mijn cijfer naar letters naar personen methode.
Ik kwam bij 43 = DC = ????
Wat ik ook probeerde, ik wist niet meer hoe het verder moest. DC gaf mij een associatie met DC-Comics (van Batman enz) en ik heb superhelden in mijn systeem, maar ik wist dat DC iets anders moest wezen. Maar iedere keer als ik het probeerde terug te halen, kreeg ik deze foute associatie.
Anders dan in wikipedia staat: http://nl.wikipedia.org/wiki/Black-out_(geheugen) ging het hier om overdracht van het langetermijn naar het korte termijn geheugen en niet andersom.
Ik was tijdelijk iets vergeten. Er was geen alcohol in het spel, dus wellicht de onregelmatigheid van slaap rondom oud en nieuw. Het maakt niet uit.

Wat te doen in een geval van black-out?
1. Don't panick.. Stress verslechterd het geheugen. Bekijk het als een verschijnsel, dat je nu ook eens meemaakt en bestudeer het kalm.
2. Probeer een aantal malen rustig het feit terug te halen. Dit doe je voorzichtig door bijvoorbeeld aanliggende feiten aan te halen. Ik heb ooit op school een blackout gehad, ik wist iets van geschiedenis niet meer, maar nog wel waar het stond op de bladzijde. In het huidige geval kon ik makkelijk DD (Donald Duck), en DB, (Dolf Brouwers) terughalen.
Weet je alle feiten in de buurt wel, maar het feit zelf niet en lukt het meermaals niet terwijl je toch echt rustig bent, dan heb je een black-out.
Vaak is er een nieuwe associatie ontstaan, die in de weg zit van de oudere (of belangrijkere). Hij is vaak (tijdelijk) interessanter of logischer dan het feit dat je zoekt. Stel vast of dit zo is en zo ja, welke associatie dit is.
3. Los de situatie tijdelijk op. In dit geval ging ik dan maar met de DC-associatie mee een zette Batman neer op de plek. Batman zit niet in mijn 0-99 systeem, maar ja, je moet wat.
Toen ik op school zat heb ik ooit opgeschreven waar informatie zich op de bladspiegel bevond. Ik wilde bewijzen, dat ik het wel geleerd had, maar 'gewoon' een black-out had. De leerkracht heeft het fout gerekend, daar kon ik natuurlijk niks tegenin brengen.
4. Maak een brug (of "bewuste confabulatie").

Die laatste moet ik even uitleggen, maar zoals bij een echt blackout, zodra ik klaar was met mijn oefening, dacht ik: "Hoe kan dat nou?" en direct erachteraan: "David Copperfield, duh!"
Dat is mijn DC. Zodra de noodzaak weg is, weet je het weer.
Een typisch kenmerk van een blackout, die ook aangeeft, dat blackouts stress-gerelateerd zijn.

Maar goed, nu verbond ik Batman met David Copperfield met een beeld, zodat ik een volgende keer wel van de verkeerde associatie naar de goede kan komen. Ik vertelde mezelf dat er een logisch verband is tussen deze twee. (Allebei dragen ze een zwarte cape). Alcoholisten hebben bij een black-out de neiging tot confabulaties, ik denk dat dit werkt als de parelvorming bij oesters. Je verdoezeld er de scherpe randjes van een echte fout mee. Dat heeft als nadeel, dat je minder snel zult leren van je fout.
Met een bewuste confabulatie neem je dit nadeel weg, doordat je de verklaring zoekt in een op een manier waarop je (waarschijnlijk) wat zult hebben.

Overigens volgde ik mijn eigen advies niet (goed genoeg) op, want ik raakte zo in de war, dat ik twee kaarten op een plek stopte, zonder het te merken. De eerste kaart was ik daardoor kwijt en ik kwam aan het eind een kaart te kort, waardoor ik ook extra zenuwen had bij het reproduceren.
In totaal leverde het me twee fout op, maar -en daar ben ik best trots op- niet op de plek waar ik de blackout had. Ik denk dat het hele blackout-proces me in totaal 5 minuten kostte.
Ik heb tijdelijk de stopwatch uitgezet om de stress te reduceren. Daarna ben ik weer verder gegaan met de oefening. Die luxe heb je natuurlijk niet in een wedstrijd/overhorings-situatie.

maandag 23 december 2013

Memoriad Speedcards oefening.

De kleuren zijn verschrikkelijk, maar het oefenprogramma van de memoriad is erg handig.
Het vertelt je genadeloos, hoeveel je goed en fout hebt en geeft je een score volgens een vaste rating.
Ik had het vroeger wel geprobeerd, maar was niet snel en accuraat genoeg om uberhaupt een score te hebben. Nu dus wel. Dan is het opeens leuk.
Al is een goeie tip: doe het niet met een touchpad, dan klik je te gemakkelijk dubbel en sla je soms een kaart of een memorisatie over. Ik denk dat ik 3 kaarten echt niet meer wist, maar in het overzicht staan er vijf.
Overigens bij twijfel overslaan werkt goed, anders was ik bij kaart 6 al 'af' geweest en had zich dat vertaald in mijn score. Het telt namelijk tot de eerste foute kaart.
De echte regels zijn akelig uitgebreid, dus het bepalen van de beste tactiek is lastig.
Je hebt wel Flash nodig, dus het werkt niet op een i-Pad, maar de meeste PC's hebben dat nog steeds geïnstalleerd staan. Lukt het niet, hem te openen, dan staat er meestal een link, waar je de flash-player kunt downloaden.

Dit was voor mij de eerste keer, dat ik het programma gebruikte in meer dan zes maanden. Fijn om te zien, dat ik vooruit ben gegaan. Frustrerend, dat mijn tijd nu weer hoger ligt, maar misschien is dat gewoon wennen. Ik zal vaker proberen te oefenen met dit programma. Ook in verschillende settings, want nu zat Tim een druk spelletje naast me te spelen. Dat scheelt toch in concentratie, vrees ik.
Maar wie weet hoe stressvol de omstandigheden bij de memoriad zijn. Vreemde omgeving, veel indrukken en natuurlijk prestatiedruk. Kortom, oefenen MET afleiding en zonder.

maandag 16 december 2013

Eidetisch geheugen

Gisteren hadden we een bijeenkomst van Magic Care onder leiding van een Cliniclown die ons een simpele oefening gaf: Bekijk een ruimte, stap naar buiten. Er wordt iets gewisseld. Kom terug en zoek de verschillen.

Ik was de eerste vrijwilliger en toen duidelijk was wat ik moest doen, werd er al snel gespeculeerd dat ik hiervoor mijn journey van 52 plaatsen wel zou kunnen gebruiken.
Ik keek door de kamer, maar de hoeveelheid informatie was gigantisch. Er zouden 3 voorwerpen worden gewisseld, maar welke?
Ik besloot gewoon maar goed rond te kijken en dingen te tellen en te benoemen. Acht lampen, twee zuilen met balonnen, een rode sporttas op de grond etc. Niet omdat ik dacht, dat ze lampen van het plafond zouden halen, maar gewoon om patronen te zien en straks wellicht te herkennen.

Toen het de tijd was om alles op te noemen, zag ik een verschil, maar kon het niet thuisbrengen. Nu waren twee personen van plek gewisseld. Wel op de plek waar ik een verschil vermoedde, maar ik kon er de vinger niet op leggen. Ook was er een stapel kleren verschenen, dat klopte, maar dat was geen onderdeel van het spel. De andere twee verschillen had ik niet gezien en weet ik nu nog steeds niet meer. (Kariem, een van de goochelaars van Magic Care had ook nog zijn strikje afgedaan, maar dat hoorde er niet bij)

Enigszins nederig ging ik terug naar mijn plaats en vertelde mezelf, dat het ook wel erg veel was om te onthouden.

We deden het nog een keer, nu was Kariem vrijwilliger. Tot mijn stomme verbazing, had hij alle veranderingen in de zaal. Een wist hij niet zeker: hij zag een verschil, maar kon niet duiden wat het was, net als ik had met de gewisselde personen.
Later complimenteerde ik Kariem met zijn prestatie en hij zei, dat hij 'gewoon' een fotografisch geheugen had.

Een echt fotografisch geheugen of een eidetisch geheugen bestaat niet, en een bijna fotografisch geheugen is uiterst zeldzaam. De term wordt nogal vaak gebruikt voor mensen met gewoon een 'goed' geheugen. Ook wordt het vaak overdrachtelijk bedoeld. Als ik kaarten onthoud, zeggen mensen dat ik wel een fotografisch geheugen moet hebben. Ik gebruik wel beelden bij het onthouden, maar ik maak geen foto van de kaarten in mijn hoofd.
Bij jonge kinderen zien we wel soms de mogelijkheid een plaatje in extreem detail te beschrijven, maarna het 6e jaar vervaagt dit talent.
Bij schaak- en dam grootmeesters wordt de eigenschap wel aangewezen, zeker als ze 30 partijen blind spelen, maar toch gaat het dan niet om een 'foto' van het bord, maar een complexe organisatie van simpele informatie. Een schaakgrootmeester zou bijvoorbeeld niet de houtnerven op het bord kunnen natekenen, of zeggen of er een stukje van een schaakstuk af is. Juist niet. Zouden ze dat ook allemaal moeten onthouden, dan is het onmogelijk.

Voor volwassenen is het dus een kwestie van goed schiften van informatie. Vandaar, dat als ik let op 'dingen' ik niet weet of er personen zijn gewisseld. Maar Kariem kon het wel.
Toen we aan de praat raakten, leek het er inderdaad op, dat hij iets had, dat een vrijwel eidetisch geheugen was. Ik werd enthousiast, want dat is echt behoorlijk zeldzaam. Kariem zei dat hij nooit kaarten zou kunnen onthouden, omdat die teveel op elkaar leken.

Er zijn testen met zowel betekenisloze (willekeurige stippelpatronen) en betekenisvolle informatie.
De betekenisloze wordt gezien als een betrouwbaarder test voor een eidetisch geheugen, omdat er weinig mogelijkheden zijn tot associatie (en bij een betrouwbare test zelfs weinig mogelijkheden tot coderen en mnemonics) Er zijn nog nooit mensen volledig geslaagd voor zo'n test, met 1 uitzondering, waarbij de geteste persoon en degene die de test afnam later getrouwd zijn. De waarde van die test wordt daarom in twijfel getrokken.
Wel kun je kijken in hoeverre je een fotografisch geheugen hebt.

Ik zal na het nieuwe jaar een aantal 'zuivere' eidetisch geheugen-tests maken en hier publiceren. Omdat de tests die ik online vond of heel slecht zijn, of niet meer werken.
Ik ben heel benieuwd hoe het dan gaat, als ik Kariem test (en mezelf trouwens ook!)
De test zal aan een aantal dingen moeten voldoen:
-Testen op abstracte informatie (Bijvoorbeeld de stippen-test)
-Testen op betekenisvolle informatie
-Testen met opdracht vooraf (Dus bijvoorbeeld: welke stip(pen) is/zijn weg)
-Testen met opdracht achteraf (Dus bijvoorbeeld: welke kleur had de stip die weg is)
-Testen voor stilstaand en bewegend beeld.
-Testen met optische illusies (als het daadwerkelijk gaat om een 'foto' dan zou de optische illusie moeten blijven bestaan.)
-Ook zal er, indachtig dat we hier met goochelaars te maken hebben een fraude-controle moeten plaatsvinden om enige waarde te hebben.

Voor mij als spel-maker een interessante uitdaging op een gebied dat me ook nog eens interesseert.



maandag 2 december 2013

Ik ben competitiever ik dacht

Joe uit Ierland meldde mij twee dingen:
1. De memoriad is in 2016 in de USA. Niet in Turkije.
2. Hij zat al op 5 minuten voor de speedcards.

GRRR!
Hij is later begonnen met trainen en is eerder waar hij wilde wezen. Dat kan ik natuurlijk niet op me laten zitten. Ik vond het eerst demotiverend, dat het hem zo makkelijk leek te lukken, nu begin ik het anders te zien.
Ik had misschien wel een schop onder mijn kont nodig. Ik was zo aan het genieten van het feit dat ik het kon, dat ik mijn doel uit het oog verloor.
Goed, 5 minuten speedcards hier kom ik.

Overigens zag ik op Discovery een Amerikaanse wedstrijd, waarbij met in 5 minuten twee pakken kaarten moest leren! De reigning champion deed dat in 26 seconden.. Over demotiverend gesproken. Gelukkig maakte hij een fout op kaart 30 ofzo. Had ik het rustig aangedaan en me niet laten opfokken, dan had ik hem dus kunnen verslaan!
Dus na het bereiken van de 5 minuten zijn er nog meer dingen om op te letten. Je niet laten overdonderen bijvoorbeeld. Ook zijn er nog genoeg andere onderdelen om te tackelen, wil ik enige kans maken.
Dus HUP Hjalmar! Doe ff die vijf minuten en verder...

Einde timeout, verder met training.

Ik ben klaar met het Sinterklaasjournaal en ben weer begonnen met trainen.
Dit keer doe ik 1x per week speedcards (op de maandag). Ik moest er weer flink inkomen en begon op 25 minuten, daarna 11 en vandaag weer 8 minuten.
Vandaag had ik ook weer de eerste twee fouten, die ik had kunnen voorkomen.

Maar deze leidden wel weer tot een nieuw inzicht.
Ik denk dat ik meer snelheid kan maken, als ik me concentreer op 1 sterk beeld, in plaats van te proberen zoveel mogelijk 'hooks' en associaties te maken in korte tijd.
De twee die ik kwijt was waren Albus Dumbledore (AD=Schoppen Vier) en Antonio Banderas (AB=schoppen twee). In beide gevallen had ik de naam proberen te onthouden, maar geen sterk beeld gemaakt, omdat het niet erg 'klopte'. Dom, want juist als het niet klopt krijg je de sterkste beelden.

AD is voor mij een toverstaf, die kan ik overal plaatsen, ook als het niet 'klopt'. Om duidelijk te maken dat het een toverstaf is, projecteer ik er van die twinkeltjes omheen.

AB is voor mij Zorro (een van zijn rollen) en dat is een masker en een degen. Had ik die op de plek gezet, waar ik alleen Antonio Banderas riep, dan had ik hem nog geweten.

Dat is een kwestie van concentratie. Als ik heel snel ga, vergeet ik soms een beeld te maken, na coderen van de kaart en herinneren van de plek. Zeker als dat coderen wat moeilijker gaat. Dan ben ik zo blij, dat ik weet wat ik moet doen, dat ik opgelucht verder ga met de volgende kaart, zonder het ook te doen.

Affijn, iedere maandag dus. Zal waarschijnlijk betekenen, dat ik wekelijks hier wat bijvoeg.
En geen excuzen.. Ik heb nu al drie projecten op een rij, waarbij ik wellicht weer even moet stoppen, maar neem me nu voor dat NIET te doen.

maandag 7 oktober 2013

Vergeten

Normaal wis ik mijn reis tussen twee oefeningen door. Dit betekent, dat ik mijn reis plek voor plek voor de geest haal op de meest normale, saaie manier. De kleuren vervagen en worden grijs, soms laat ik het regenen.
Als ik daarna de dingen die ik op mijn reis had gezet weer probeer terug te halen, ben ik ongeveer 50% echt kwijt en de anderen zie ik vanaf meer 'afstand'.
Kortom, dit is de manier om te vergeten: maak iets oninteressant, gewoontjes en grijs.

Nu wilde ik voor het eerst bewust mijn reis 'overladen'. Ik had gisteren een telefoonnummer onthouden en daarvoor de eerste vier plekken van mijn reis gebruikt.
Vanochtend heb ik heel rustig aan mijn reis gevuld met 52 kaarten. Toen heb ik mezelf overhoord en toen ik zeker wist dat ik ze allemaal had, het telefoonnummer opgezocht in mijn geheugen.

Ik had steun aan de eerste plek, maar toen ik eenmaal het eerste paar cijfers had, bleek ik vandaar zonder mijn reis naar het tweede en derde paar te kunnen. Voor het vierde paar was ik niet zeker ( 13 of 14). Dit kon ik toen prima verifieren met de 4e plek van mijn reis.

Nu is het onthouden van een telefoonnummer natturlijk niet erg spectaculair, maar ik vond het interessant om te zien, dat de informatie zich had losgemaakt van de reis en een eigen leven was gaan leiden. Ik denk dat er geen 'besmetting' van beelden was, omdat het twee verschillende soorten informatie waren, ook al was de codering hetzelfde. Daardoor kregen ze een eigen lading.

Zo had ik bijvoorbeeld voor het tekefoonnummer op plaats 4 13 of al capone. Al capone is ook een kaart, namelijk schoppen 3. Schoppen 3 of al capone zat bij de kaarten op plek 25. Op plaats 4 voor de kaarten zat harten 8, of bh of benny hill.
Het lijkt alsof ze naadt elkaar kunnen bestaan, maar anders gegroepeerd zijn. Dit is wat Joe omschreef als allebei daar, in een andere dimensie.
Het blijkt dus dat ons primitieve locatiegeheugen prima abstracte principes als groepering of dimensies aankan. Ik denk dat in ons geheugen plats en tijd gekoppeld zijn. Heel vaak kom ik nog dingen tegen op mijn reis, waarvan ik dan bij benadering kan zeggen van hoe lang geleden de informatie is. En dat js dan ondanks het 'wissen'.